Niby nic, a tak to się zaczęło/ Niby nic, zwyczajne „pa pa pa”/ Jest w orkiestrach dętych jakaś siła/ Bo to było tak – śpiewała w 1970 roku Halina Kunicka. Czy znała historię tczewskiej orkiestry? Tego nie wiemy. My tę historię znamy.

Mistrzostwa Świata Orkiestr Maszerujących WAMSB odbyły się w dniach 9–12 lipca 2026 r. w Meksyku (Puebla). W gronie najlepszych zespołów marszowych i orkiestr z całego świata znakomicie zaprezentowała się Harcerska Orkiestra Dęta (HOD) z Tczewa. Tczewska Harcerska Orkiestra Dęta im. Stanisława Moniuszki z Mistrzostw Świata WAMSB 2026 w Meksyku przywiozła trzy tytuły Mistrza świata, w tym te najważniejsze: w kategorii Koncert (97,17 pkt), Show Camp (91,71 pkt) i Traditional Band. Do tego wicemistrzostwo świata w kategorii Field Parade (90,30 pkt) i nagrodę indywidualną, w kat. Face to face, dla trębacza Jakuba Liebrechta.

Telewizja pokazała
W czwartek, 16 lipca, najlepsza orkiestra na świecie gościła w „Pytaniu na śniadanie” (TVP 2). – W Mistrzostwach Świata Orkiestr Dętych wygraliśmy konkurencję koncertową i marszową z choreografią (w stylu tradycyjnym – red.) i zdobyliśmy srebro w paradzie marszowej. Na ten sukces pracowaliśmy od lat, z pokolenia na pokolenie – mówiła przed kamerami phm Magdalena Kubicka-Netka, dyrygentka HOD. – Co było najtrudniejsze? Nie patrzyliśmy na konkurencję a skupialiśmy się na sobie, na tym co przygotowaliśmy, od października 2025 r., do pokazania w konkurencji koncertowej. Zależało nam na pokazaniu muzyki polskiej. Wykonaliśmy utwór nie łatwy – „Neptuna na Wiśle” Grzegorza Duchnowskiego. Z kolei paradę marszową ćwiczyliśmy od ponad roku na boiskach i sali gimnastycznej.

„Na żywo” z Olpucha
Z panią dyrygent udało nam się skontaktować 24 lipca. Wraz z młodszą częścią zespołu przebywała na obozie w Olpuchu. Nie było wiele czasu na rozmowę, ze względu na napięty harmonogram obozowych zajęć. Jak to u harcerzy i muzyków. – To były nasze pierwsze, ale liczę, że nie ostatnie mistrzostwa świata. Troszkę pozwiedzaliśmy, liznęliśmy trochę kultury meksykańskiej – powiedziała nam pani Magdalena. – Kompozycja Grzegorza Duchnowskiego jest określana „jako karkołomna i trudna pod względem wykonawczym, co stanowi duże wyzwanie techniczne dla muzyków”. Macie ją w repertuarze. Jaki jest jej odbiór na koncertach i czy publiczność ją docenia? – zapytałem. – Po raz pierwszy wykonaliśmy „Neptuna na Wiśle” w czerwcu, na Mistrzostwach Polski w Gryficach, a po raz drugi w lipcu, w Meksyku. Reakcja publiczności była bardzo żywiołowa. Dodatkowa satysfakcję dał nam fakt, że jurorzy nie znali tego utworu i potem wypytywali o Duchnowskiego (autor znany w środowisku polskich orkiestr dętych, ale na świecie jeszcze nie – red.).

Punkty z Radomia
Aby zakwalifikować się do mistrzostw w Meksyku, HOD musiała zebrać odpowiednią ilość punków w zawodach (wg punktacji WAMSB). – W 2025 roku wystartowaliśmy w MP Orkiestr w Radomiu, tam te punkty otrzymaliśmy i… przyszło zaproszenie. Pierwsza naszą reakcją było: „to niemożliwe, gdzie Tczew gdzie Meksyk?”. Potem rozpoczęły się starania o finanse na wyjazd. Największym wyzwaniem była organizacja i sprostanie kosztom podróży i transportu. – Staraliśmy się pozyskiwać pieniądze na ten cel wieloma sposobami: były to wpłaty członków orkiestry, środki wypracowanie poprzez udział orkiestry w wydarzeniach lokalnych, wsparcie władz samorządów, darowizny sympatyków i przedsiębiorców. Wnioskowaliśmy także dotacje w programach programach ministerialnych i regionalnych (bez skutku – red.) – czytamy na internetowej stronie HOD. – Nasz wyjazd był możliwy dzięki wsparcia sponsorów: Łukasz Brządkowski (Prezydent Miasta Tczew), Rada Miejska w Tczewie, Miasto Tczew, Gmina Tczew, Powiat Tczewski, Pomorskie oraz: MAKO, WIKĘD, Flex – Poland, Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna, GTKOM, Bank Spółdzielczy w Tczewie, Metrix Metal. (…) W sercach czujemy ogromną wdzięczność dla wszystkich naszych sympatyków: byłych orkiestrantów, Tczewian i innych osób, które wspierały zarówno dobrym słowem, jak i wpłatami.

To był zaszczyt
– Pierwszy raz mieliśmy zaszczyt reprezentować kraj na arenie międzynarodowej. Przez wiele godzin prób, występów i ciężkiej pracy przygotowywaliśmy się do tych mistrzostw – wspominaja muzycy HOD. – Chwile spędzone w Meksyku zapamiętamy na całe życie. Poznaliśmy wspaniałych ludzi z różnych zakątków świata, z którymi spędziliśmy wiele niesamowitych chwil i przeżyliśmy dużo przygód. Cudowna architektura Puebli i Choluli zachwyciła nas swoimi kolorami i barokowymi akcentami. Dzięki przemiłej atmosferze panującej w trakcie konkurencji oraz dopingowi kibiców z całego świata, jak i tych którzy zagrzewali nas przed telefonami, występowanie było przyjemnością. Jesteśmy bardzo wdzięczni za ten wspaniały wyjazd, który okazał się sukcesem na scenie międzynarodowej. Ogromnie cieszymy się, że mimo wielokulturowości zebranych orkiestr wszyscy tam obecni mówili jednym językiem – pasją do muzyki. Dziękujemy z całego serca za motywację i śledzenie naszych postępów nawet mimo utrudnień w postaci różnic czasowych.

-To było duże spięcie całego zespołu, ale myślę też, że to był przyjemny czas. Mogliśmy skubnąć trochę kultury, poznać ciekawych ludzi za granicą” (Kacper Serkowski, perkusista HOD, w wywiadzie dla Teleekspresu).

O sobie
Harcerska Orkiestra Dęta (HOD) jest młodzieżowym zespołem muzyków amatorów. – Dbamy o dobry poziom, a metoda harcerska w tym nam pomaga. Jesteśmy szczepem drużyn harcerskich i po prostu zgraną paczką ludzi młodych duchem. Łączy nas muzyczna pasja. Nasza praca to nie tylko granie na instrumentach, ale także nauka współdziałania, kształtowanie charakterów i postaw społecznych. Harcerstwo uczy współdziałania w grupie, dzięki temu możemy tworzyć wspólną całość. Mam w orkiestrze 60. młodych muzyków, w większości są to uczniowie szkół podstawowych i ponadpodstawowych, ale także studenci i osoby pracujące. W orkiestrze gra czworo moich dzieci i mąż – dodaje pani dyrygent. – Zespół koncertuje kilkanaście razy w roku. Bierzemy udział w paradach marszowych, uroczystości patriotycznych, okolicznościowych ale… – Najbardziej lubimy koncerty na festiwalach. Najchętniej wykonujemy oryginalne kompozycje przeznaczone na orkiestrę dętą oraz aranżacje muzyki filmowej, musicalowej, rozrywkowej i religijnej.

– Co roku gramy koncerty noworoczne z gwiazdami polskiej sceny muzycznej. Współpracowaliśmy z Jackiem Wójcickim, Zbigniewem Wodeckim, Mieczysławem Szcześniakiem, Kubą Badachem, Januszem Radkiem, Natalią Kukulską, Ewą Bem, Anią Rusowicz, Kasią Cerekwicką i Kubą Jurzykiem.

Z ojca na syna, i córkę

Harcerska Orkiestra Dęta im. Stanisława Moniuszki w Tczewie istnieje od 1947 roku. W 1987 roku uzyskała tytuł Reprezentacyjnej Orkiestry ZHP a 1995 r. brała udział w Światowym Zlocie Harcerstwa Polskiego w Zegrzu. Założycielem i pierwszym dyrygentem orkiestry był harcmistrz Jan Kubicki. Po nim kapelmistrzostwo objął syn, hm. Jerzy Kubicki, a w 2002 roku, batutę po ojcu przejęła phm. Magdalena Kubicka-Netka, absolwentka Akademii Muzycznej im. St. Moniuszki w Gdańsku (wydział dyrygentury chóralnej, edukacji muzycznej i rytmiki). Siedzibą orkiestry jest Dom Organizacji Pozarządowych (Plac Świętego Grzegorza w Tczewie) a partnerami: Centrum Kultury i Sztuki w Tczewie, Hufiec ZHP w Tczewie i Towarzystwo Przyjaciół Orkiestry Harcerskiej im. Stanisława Moniuszki. Próby HOD odbywają się w poniedziałek, wtorek, środę, piątek w godzinach 14:00 – 18:00.

Sukcesy
HOD z powodzeniem bierze udział w krajowych konkursach i festiwalach, a do sukcesów ostatnich lat należą: 2026. Mistrzostwo świata w kategorii Koncert na Mistrzostwach Świata World Association of Marching Show Bands WAMSB w Meksyku; Mistrzostwo świata w kategorii Show Camp i wicemistrzostwo w kategorii Field Parade, Mistrzostwo świata w kategorii Traditional Band; nagroda indywidualna w kat. Face to face dla trębacza Jakuba Liebrechta 2025. Srebrny medal WAMSB na 4. Mistrzostwach Polski Orkiestr w w Radomiu (rozgrywanych w 4.międzynarodowej formule WAMSB –); wicemistrzostwo w koncercie dywizji młodzieżowej; złote medale WAMSB za 3. miejsce w koncercie dywizji pierwszej i 2. miejsce w paradzie marszowej; nagroda za najlepsze wykonanie utworu polskiego kompozytora („Rotmistrz” Piotra Flisa). 2024. Grand Prix oraz nagroda dla najlepszego dyrygenta na 17. Ogólnopolskim Plenerowym Konkursie Orkiestr Dętych w Wąbrzeźnie. 2023. Druga nagroda na 13.Ogólnopolskim Przeglądzie Paradnych Orkiestr Dętych w Rowach, oraz nagrody za najlepsze wykonanie utworu obowiązkowego i za musztrę paradną.

Janusz Rokiciński, zdjęcia: Centrum Kultury i Sztuki w Tczewie (dziękuję).

W artykule wykorzystano materiały ze stron:
https://orkiestra.tczew.pl https://www.facebook.com/ckistczew
https://www.facebook.com/pytanienasniadanie https://www.facebook.com/teleexpress